Dwóch dziesięciolatków uderzyło kolegę. Pierwszy zrobił to po tym, jak ktoś potrącił go na korytarzu. Drugi – żeby odebrać telefon. Obserwowalne zachowanie jest identyczne, opis w dzienniku będzie ten sam, a mechanizmy stojące za nimi nie mają ze sobą wiele wspólnego.

Współwystępowanie zaburzeń u nastolatków jest jednym z tych obszarów pracy psychologa dziecięcego, które najpełniej pokazują, jak niewystarczające bywa myślenie jedną diagnozą. Do gabinetu rzadko trafia „czysty” objaw. Częściej pojawia się nastolatek, który ma trudności ze snem, wycofuje się z relacji, reaguje drażliwością, opuszcza szkołę, skarży się na bóle brzucha, traci motywację albo zaczyna eksperymentować z su...

W pracy psychologa dziecięcego objaw rzadko jest prostą odpowiedzią. Częściej bywa początkiem pytania: co właściwie widzimy, a czego jeszcze nie rozumiemy? Dziecko skarży się na ból brzucha przed szkołą, ale za dolegliwością może stać lęk, przeciążenie, konflikt rówieśniczy albo trudność separacyjna. Nastolatek wybucha złością, odmawia rozmowy i przestaje się uczyć, ale drażliwość może maskować depresję, wstyd, poczu...

Diagnoza różnicowa u dzieci i młodzieży rzadko zaczyna się od prostego pytania: „jakie to zaburzenie?”. Znacznie częściej zaczyna się od niepewności. Dziecko boli brzuch przed szkołą, ale badania medyczne nie dają jasnej odpowiedzi. Nastolatek wybucha złością, wycofuje się z relacji i przestaje się uczyć, lecz trudno powiedzieć, czy w centrum obrazu jest depresja, lęk, przeciążenie rozwojowe, konflikt rodzinny czy do...