Jak pomóc dziecku, które boi się iść do szkoły po ataku? Psycholog powinien najpierw ocenić bezpieczeństwo dziecka i nasilenie jego lęku, a następnie pomóc mu odróżnić fakty od plotek, nauczyć sposobów regulacji emocji i zaplanować stopniowy powrót do szkoły. Kluczowa jest współpraca z rodzicami i szkołą oraz obserwowanie objawów wymagających dalszej diagnozy. Jest poniedziałek, kilka dni po wydarzeniach, o...

Czternastolatek od kilku miesięcy wybucha o drobiazgi: o pytanie przy obiedzie, o przypomnienie o lekcjach, o zbyt głośno zamknięte drzwi. W skierowaniu ze szkoły widnieje sformułowanie „trudności z zachowaniem”, rodzice mówią o buncie. Między wybuchami chłopiec nie jest spokojny, tylko stale rozdrażniony, jakby cały czas był o krok od kolejnej awantury.

Zachowanie autoagresywne stawia specjalistę wobec pytania, którego nie zadaje się przy większości innych objawów: dlaczego pacjent powtarza coś, co przynosi mu szkodę. Odpowiedź „bo cierpi” jest prawdziwa, ale niewystarczająca – cierpi wielu nastolatków, a tylko część z nich sięga po tę strategię.

Dwóch dziesięciolatków uderzyło kolegę. Pierwszy zrobił to po tym, jak ktoś potrącił go na korytarzu. Drugi – żeby odebrać telefon. Obserwowalne zachowanie jest identyczne, opis w dzienniku będzie ten sam, a mechanizmy stojące za nimi nie mają ze sobą wiele wspólnego.

Współwystępowanie zaburzeń u nastolatków jest jednym z tych obszarów pracy psychologa dziecięcego, które najpełniej pokazują, jak niewystarczające bywa myślenie jedną diagnozą. Do gabinetu rzadko trafia „czysty” objaw. Częściej pojawia się nastolatek, który ma trudności ze snem, wycofuje się z relacji, reaguje drażliwością, opuszcza szkołę, skarży się na bóle brzucha, traci motywację albo zaczyna eksperymentować z su...

W pracy psychologa dziecięcego objaw rzadko jest prostą odpowiedzią. Częściej bywa początkiem pytania: co właściwie widzimy, a czego jeszcze nie rozumiemy? Dziecko skarży się na ból brzucha przed szkołą, ale za dolegliwością może stać lęk, przeciążenie, konflikt rówieśniczy albo trudność separacyjna. Nastolatek wybucha złością, odmawia rozmowy i przestaje się uczyć, ale drażliwość może maskować depresję, wstyd, poczu...

Diagnoza różnicowa u dzieci i młodzieży rzadko zaczyna się od prostego pytania: „jakie to zaburzenie?”. Znacznie częściej zaczyna się od niepewności. Dziecko boli brzuch przed szkołą, ale badania medyczne nie dają jasnej odpowiedzi. Nastolatek wybucha złością, wycofuje się z relacji i przestaje się uczyć, lecz trudno powiedzieć, czy w centrum obrazu jest depresja, lęk, przeciążenie rozwojowe, konflikt rodzinny czy do...